Resim Eğitimi
© Suavi Kendiroğlu - İstanbul, 01.04.2008
Neden Resim Eğitimi?
« Resim sadece sanatsal bir alan değildir. »
Nasıl kelimelerle haberleşebiliyor, gördüklerimizi, düşüncelerimizi başkalarına sözcüklerle aktarabiliyorsak, resimle de haberleşebiliriz. Eğitim sistemimizde yakın zamanda « okuduğunu anlamak » üzerinde fazlaca durulmasına rağmen « gördüğünü anlamak » üzerine bir fikrimiz yok. Oysa hayat görseldir ve her uğraş ve meslek alanında resim yapmak işe yarayabilir. Bir marangoza sipariş verirken, tiyatro sahnesi ve kostüm hazırlarken, cep telefonu, otomobil, gözlük, ayakkabı tasarlarken, tıp eğitimi vb. alanda haberleşmek, düşüncelerimizi en açık ve doğru şekilde paylaşmak resim yapmakla mümkündür. Bu bakımdan resim, sanatsal olmadan önce teknik bir alandır. Sinema, fotoğraf, seramik, heykel de herşeyden önce endüstriyel üretimlerdir. Bu üretimde bazen sanat yapıtı ortaya çıkar. Sonuç ne olursa olsun araç ve teknikler bundan etkilenmez. Kısaca resim eğitiminin herkese hitap ettiğini, teknik adımları herkesin atabileceğini iddia ediyoruz.
Nasıl Bir Resim Eğitimi?
« Sanat bilimseldir »
Bazen bir ustanın yanlışı için « ama o usta bir sanatçı, o yaparsa sanat olur » denilir. Oysa büyük eserlerden önce sayısız eskiz yapılır. Ustalar da hata yaparlar ve eser boyunca doğan hatalarından ders alarak yetkinleşir ve eser verirler. Yaptığınız bir şey için « neden? » sorusu sorulduğunda verilecek sistemli yanıtınız varsa ve yöntemleriniz her defasında tutarlı sonuç veriyorsa bilimin ve tekniğin alanındasınızdır. Bu açıdan mistik bir buluta gömülmüş, anlaşılmaz ve bizden uzak bir « sanat » olsa olsa 'batıl'laşmış olur. Böyle bir 'sanat dini'nin de kaçınılmaz olarak dogmaları, ruhbanları olacaktır. Böyle bir ortamda “resim yapabilenler” ve “yapamayanlar”, “yetenekliler” ve “yeteneksizler” türünden ayrımlardan bahsedilecek ancak ne kişiyi ne de toplumu bir adım öteye götürebilecek teknik bir tartışma doğmayacaktır. Sonuçta sanatla ilgili fikirsel, teknik ve estetik önyargılar boldur.
Nasıl Çalışmalı?
“Üretim Aynamızdır”
Bazen bir öğrenci adayı “çizdiklerime bir bakın ve bu iş olur mu olmaz mı söyleyin” diye gelir. Burada öğrenci beklediği yanıtla değil sormadığı başka bir sorunun yanıtıyla karşılaşacaktır. Sözümüz “her bireyin teknikleri adım adım uygulayarak kendi başlangıç noktasına göre fersah fersah ilerleyeceği” yönündedir. Bir fotoğraf makinası gerçeği mükemmellikle kopyalar çünkü beyni yoktur. Bizler gördüklerimizi sürekli yargılamakta, gördüklerimize inanmamakta ve kendimizce 'düzeltmekteyiz'. Oysa teknik açıdan ha masa çizmişsinizdir ha adam. Resim yeteneği olan ve olmayan bireyler anatomik ve fizyolojik açılardan özdeştirler. Sadece zihinlerinde bir blokaj olup olmadığından bahsedilebilir. Öte yandan iyi bir eğitmenin teknikleri aktarma iddiası vardır. Duygu aşılamaksa ayrı bir konudur ve en zorudur. Bizler öğrencinin elinden tutar ve bir tarafı “yapmaya” diğer tarafı da “yapmamaya” uzanan bir yol ayırmına getiririz. Öğrenci ilerlemek istiyorsa “yapmak” yolunu seçmelidir ve adım atmalıdır. Ne yazık ki ülkemizde ilerlemek istediğini söyleyip de bu yol ayrımında fazlaca oyalananların sayısı çokça. Bir eğitmenin yapamayacağı yegane şey öğrencisinin yerine adım atıp eşiği geçmektir. Bunu öğrenci kendisi yapmalıdır. Bu tek şartı yerine getiren kişi başarıyla ve hızla ilerler. Bu ilerlemenin teknik açılımı yaptığımız çalışmanın sağlıklı analizine dayanır. Çizimlerimizle modellerimizi karşılaştırmalı, ideallerimize olan gerçek mesafemizi iyi tayin etmeliyiz. 1,5 metre boyunda olan kimse 3 metre yükseklikteki elmaya ulaşmak için merdivene çıkmak gerektiğini bilir. Komplekssiz ve zandan uzak bir şekilde gerekeni yaparsa elmayı elde eder. Ancak gerçekçi olmayan bir kimse 2 metre boyunda da olsa eli elmayı bulamayacaktır. Hatalarımızın çoğunun nedenleri ve çareleri kağıt üzerinde değil zihin, beden ve çalışma şartlarında gizlidir. Bu durumda resim çalışmasının bir kendini tanıma ve varlığı algılama çalışması olduğu sonucuna varırız. Resim çalışması ve model bunu gerçekleştirmede sadece vesiledir.
